آيات او مذمتشان كرده بود به آن نائل شوند . آرى كسى كه غافل از خدا و ايمن از عذاب خدا و اعراض كننده از آيات او و از ياد او است چگونه ممكن است داعى بسوى او باشد ؟ با اين كه خداى تعالى در آيات بىشمارى دارندگان اين اوصاف را به ضلالت و كورى و خسران توصيف كرده ، و اين سنخ اوصاف با هدايت و ارشاد به هيچ وجه جمع نمىشود . * ( « وَما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرى . . . » ) * . بعد از آنكه خداى سبحان حال مردم را در ايمان به خود و سپس حال رسول خدا ( ص ) را در دعوت مردم بيان نموده ، خاطرنشان ساخت كه دعوت پيامبر ناشى از رسالت الهى است ، و از اغراض مادى كه بدان وسيله مزدى به دست آورده نفعى كسب كند نيست ، اينك در اين آيه اين معنا را بيان مىكند كه آنچه گفتيم يك مطلب تازه و جديدى نبوده ، بلكه سنت الهى بوده كه همواره در دعوتهاى دينيش جريان داشته است ، انبياى گذشته نيز فرشته نبوده‌اند ، بلكه از ميان همين مردم مبعوث مىشدند ، مردانى از اهالى آباديهاى خود بودند و با مردم آبادى خود نشست و برخاست ميكردند و همه ايشان را مىشناختند ، با اين تفاوت كه خداوند به ايشان وحى فرستاده و ايشان را بسوى آنان گسيل مىداشته تا بسوى او دعوتشان كنند عينا همين طور كه رسول خدا ( ص ) مامور شده و دارد دعوت مىكند ، براى قوم او هم مئونه زيادى ندارد تا بگفته هاى او ايمان پيدا كنند ، مئونه اش همين است كه در روى زمين سير و تفكر كنند ، تا ببينند عاقبت كسانى كه قبل از ايشان مىزيسته‌اند به كجا كشيد كه اگر چنين سيرى را شروع كنند خواهند ديد كه بلاد ايشان به صورت مخروبه ها در آمده ، خانه هايشان خالى و ويران گشته است ، و آن آثار به خوبى و با زبان بىزبانى از سرانجام كار آن اقوام خبر داده ، اثر كفر و لجاجت و تكذيب آيات خدا را نشان مىدهد . پس رسول خدا ( ص ) جز به آنچه انبياى سلف دعوت مىكردند به چيز ديگرى دعوت نمىكند ، و دعوت نمىكند مگر به چيزى كه خير و صلاح مردم در آن است ، و آن اين است كه تقوى پيشه نموده از خدا بترسند تا رستگار گشته به سعادت دائمى و نعمت سرمدى در خانه باقى نائل آيند ، و خانه آخرت بهتر است براى كسانى كه تقوى پيشه كنند ، آيا ( باز هم ) تعقل نمىكنيد ؟ . پس جمله * ( « وَما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرى » ) * دعوت رسول خدا ( ص ) را با دعوت رسولان قبل از او تطبيق مىكند ، حاصل اينكه توصيف ايشان به اينكه اهل آبادىهاى خود بوده‌اند براى اين است كه بفهماند : انبياء از خود آن مردم بوده و از جنس